Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

ՀՀ օգտակար հանածոները

Երկրաբանական պայմանների ու ռելիեֆի ձևերի բազմազանությամբ է բացատրվում ՀՀ-ում հայտնաբերված օգտակար հանածոների բազմազանությունը։ Շատ են հատկապես մետաղային և ոչ մետաղային հանքատեսակները։ Առայժմ հայտնաբերված չեն միայն հանքային վառելիքի՝ նավթի և այրվող գազի արդյունաբերական նշանակության պաշարներ:
Մետաղային հանքային հարստություններից հատկապես շատ են գունավոր մետաղների՝ պղնձի, մոլիբդենի, կապարի, ցինկի և ալյումինի հումքի պաշարները։ Պղինձը տարածված է պղնձահրաքարային հանքավայրերում, որտեղ այն հանդես է գալիս ծծմբի հետ միացությունների ձևով։ Այդպիսի խոշոր հանքավայրեր են Ալավերդին և Կապանը (տես քարտեզը)։
Հայաստանում պղինձը հանդիպում է նաև մոլիբդենի հետ՝ պղնձամոլիբդենային հանքավայրերում։ Հայտնի են ՔաջարանիԱգարակի և վերջերս շահագործման հանձնված Թեղուտի հանքավայրերը։ ՀՀ-ում է մոլիբդենի համաշխարհային պաշարների մոտ 7 %-ը: Այն օգտագործում են լեգիրացված  (ամրություն, կռելիություն, կոռոզիադիմացկունություն այլ հատկանիշներ ունեցող) պողպատներ ձուլելու համար, ինչպես նաև էլեկտրավակուումային սարքերի արտադրության մեջ, միջուկային ռեակտորների, հրթիռների և այլ թռչող սարքերի բարձր ջերմաստիճաններում աշխատող մասեր պատրաստելու համար։
Քաջարանի ևԿապանի հանքաքարը, բացի գլխավոր մետաղներից, պարունակում է նաև թանկարժեք (ոսկի, արծաթ) և հազվագյուտ (ռենիում, կադմիում, սելեն և այլն) բարձրարժեք մետաղներ։ Հազվագյուտ և համաշխարհային շուկայում բարձրարժեք նշանակություն ունեցող ուղեկից այդ մետաղներն անհրաժեշտ տեխնոլոգիաների բացակայության պատճառով Հայաստանում առայժմ չեն կորզվում։ Դրանք հանքարդյունաբերական մյուս թափոնների հետ տեղափոխվում և կուտակվում են պոչամբարներում։
ur.jpg
Բազմամետաղային (կապար, ցինկ, թանկարժեք և հազվագյուտ մետաղներ) հանքավայրերից նշանավոր են Ախթալայինը և Շահումյանինը (Կապան)։ Աշխարհում ալյումին ստանում են մի քանի տեսակի հումքից։ Հայաստանում տարածված է նեֆելինային սիենիտ կոչվող հանքային հումքատեսակը։ Դա համալիրային հանքատեսակ է, որից կարելի է ստանալ նաև բարձրորակ ցեմենտ և քիմիական տարբեր նյութեր։ Այդ հումքի հարուստ հանքավայրեր հայտնաբերված են Փամբակի (Թեժ լեռան հանքավայր) և Մեղրու (Շվանիձոր) լեռներում։
Ազնիվ մետաղներից ՀՀ-ում կարևոր նշանակություն ունեն ոսկու պաշարները։ Ոսկին այսպես կոչված «արմատային» հանքերում հանդես է գալիս գունավոր տարբեր մետաղների հետ, առանձին բնակտորներով, ինչպես նաև որոշ գետերի ավազաբերուկների մեջ «ցրոնային» տեսքով։ ՀՀ տարածքում հիմնական արմատական հանքավայրերն են Սոթքինը և Մեղրաձորինը։
Մեր երկրի ընդերքում հայտնաբերված սև մետաղներից ամենատարածվածը երկաթն է։ Համեմատաբար խոշոր են Սվարանցի, Հրազդանի և Աբովյանի (Կապուտանի) հանքավայրերը։
Ոչ մետաղական օգտակար հանածոներից հանրապետության ընդերքը հարուստ է շինանյութերի՝ բազալտի, տուֆի, կրաքարի, մարմարի, պեմզայի, պեռլիտի ու զանազան կավերի պաշարներով։
Տուֆը հրային ապար է, որը լայն կիրառություն ունի շինարարության մեջ։ Տուֆակերտ են պատմական հուշարձանների մեծ մասը, բազմաթիվ բնակելի շինություններ։ Տուֆի խոշորագույն հանքավայրերը գտնվում են Արագածի լանջերին, Շիրակում, Մերձերևանյան շրջանում։
Tuf-w1029.jpg
ՀՀ-ում գործնականում անսպառ են բազալտի պաշարները։  Բազալտի բարակ սալերը կտրվում և հղկվում են որպես հատակի, շենքերի երեսապատման սալիկներ, ինչպես նաև հուշարձանների և այլ շինարարական աշխատանքներում կիրառվելու նպատակով:
Գրանիտը մեզ մոտ օգտագործվում է որպես որմնաքար, շենքերի արտաքին և ներքին երեսպատման համար և քանդակագործության մեջ։ Տարածված է Սյունիքի և Լոռու մարզերում։
Հրաբխային ապարաշերտերում լայն տարածում ունեն օբսիդիանն ու պեռլիտը։ Օբսիդիանը ապակենման, բազմերանգ լեռնային ապար է, որին անվանում են նաև «սատանի եղունգ»։ Օբսիդիանից պատրաստում են զանազան իրեր՝ զարդեր, հուշանվերներ և այլն։ Այն կարող եք տեսնել Երևան-Սևան ավտոմայրուղու որոշ հատվածներում:
Պեռլիտը արտաքուստ նման է օբսիդիանին և հանդես է գալիս ավազի ու խճի տե սքով։ Այն հեշտությամբ ենթարկվում է ջերմային մշակման և տարբեր տեսակի շինարարական իրերի ու հախճապակու արտադրության համար արժեքավոր հումք է։ Արդյունաբերական պաշարները կուտակված են Արագածի (Թալինի տարածաշրջան) հանքավայրում։
ՀՀ-ն ունի կրաքարի հարուստ պաշարներ։ Կրաքարից ստանում են ցեմենտ, մետաղաձուլության մեջ օգտագործվում է որպես բովախառնուրդ (ֆլյուս), իսկ քիմիական արդյունաբերության մեջ՝ որպես կալցիումի կարբիդի արտադրության հումք և այլն։
Ոչ մետաղային օգտակար հանածոներից հատկանշական են են նաև կերակրի աղի, ֆոսֆորիտների ու կավերի պաշարները։ Կերակրի աղի շատ մեծ պաշարներ կան Երևան-Արմավիր գոտում։ Կերակրի աղն օգտագործվում է ոչ միայն սննդի արդյունաբերության մեջ և կենցաղում, այլև քիմիական արդյունաբերության մեջ՝ քլորային տարբեր միացություններ ստանալու համար։
ՀՀ-ն հարուստ է հանքային ջրերի աղբյուրներով։ Մեր երկրում կա հանքային ջրերի շուրջ 700 աղբյուր։ Հատկապես նշանավոր են Ջերմուկի, Արզնու, Բջնիի, Դիլիջանի, Հանքավանի հանքային աղբյուրները։ Դրանցից մի քանիսի մոտ կառուցվել են խոշոր առողջարաններ։
Untitled111.png 
Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Բուսաբուծություն

Բուսաբուծությունը համաշխարհային գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղն է, իսկ առանձին երկրներում՝ երկրորդը, օրինակ՝ Գերմանիա, Դանիա: Այն բնակչությանը մատակարարում է բուսական ծագման տարբեր սննդամթերք, արդյունաբերությանը՝ հումք, իսկ անասնապահությանը՝ կեր: Աշխարհում մշակում են մոտ 1600 տեսակի մշակաբույսեր, իսկ Հայասանում՝ ավելի քան 100:

Բուսաբուծությունը բաղկացած է երկու հիմնական ճյուղերից՝ դաշտավարությունից (դաշտային մշակաբույսերի աճեցումից) և այգեգործությունից (մրգատու ծառերի, թփերի աճեցում):

Ըստ կիրառական նշանակության տարբերում են հացահատիկային (բրինձ, ցորեն, եգիպտացորեն, գարի, վարսակ, աշորա), ձիթատու (արևածաղիկ, ձիթապտուղ, կոկոսյան և յուղատու արմավենի), շաքարատու (շաքարի ճակնդեղ, շաքարեղեգ), թելատու (բամբակ, ջուտ, սիսալ, վուշ), կաուչուկատու (հևեա) և այլ տեխնիկական մշակաբույսեր:

23.jpg
Հացահատիկային մշակաբույսեր
ցորեն
գարի
եգիպտացորեն
բրինձ
ցերենն.jpg գարի.jpg եգիպտացորեն.jpg 10.jpg
ցորեն.png

Հացահատիկի արտադրությունը համաշխարհային գյուղատնտեսության հիմքն է, քանի որ հացահատիկը մարդու ամենակարևոր պարենամթերքն է: Հացահատիկային մշակաբույսերի մեջ ցանքատարածությամբ առաջին տեղում է ցորենի մշակությունը: Ցորենի հայրենիքը Հարավարևմտյան Ասիան է՝ Հայկական լեռնաշխարհի հետ միասին: Այն մշակում են հիմնականում բարեխառն լայնություններում:

Օրինակ՝
Ցորենի մշակությամբ առաջատար են Հնդկաստանը, Չինաստանը, Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան և այլն:

Բրնձի հայրենիքը Չինաստանն է: Այն ջերմասեր և խոնավասեր բույս է, այդ պատճառով էլ մշակվում է հասարակածային, մերձհասարակածային, արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիներում:

Օրինակ՝
Բրինձ արտադրող գլխավոր երկրներն են Չինաստանը, Հնդկաստանը, Ինդոնեզիան, Բանգլադեշը, Վիետնամը և այլն:

Եգիպտացորենի հայրենիքը Մեքսիկան է, իսկ Եվրոպա եգիպտացորենը բերվել է Ք. Կոլումբոսի ճանապարհորդությունների արդյունքում: Եգիպտացորենի մշակության տարածքները գրեթե համընկնում են ցորենի մշակության հետ: Այս մշակաբույսի գլխավոր արտադրողներն են ԱՄՆ-ը, Չինաստանը, Բրազիլիան:

Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Հեռավար ուսուցում։Աշխարհագրություն

ՀՀ տնտեսությունը
Յուրաքանչյուր սովորող իր ցանկությամբ ընտրում է տնտեսության որևէ ճյուղ և կատարում

հետազոտություն՝ հաշվի առնելով հետևյալ կետերը.

  1. Որո՞նք են տվյալ ճյուղի զարգացման նախադրյալները և խոչընդոտները

Զարգացման նախադրյալներ են համարվում աշխարհագրական դիրքը, տարածքի մեծությունը, բնական պայմանները և ռեսուրսները, արտաքին տնտեսական հարաբերությունները և այլն:  Սակայն կան երկրներ, որոնք աչքի չեն ընկնում վերը թվարկված գործոններից և ոչ մեկով.  չունեն  ո’չ ընդարձակ տարածք, ոչ էլ հարուստ են բնական ռեսուրսներով, բայց և այնպես՝ համարվում են տնտեսապես բարձր զարգացած երկրներ:

  1. Զարգացման ի՞նչ պատմություն է անցել տնտեսության տվյալ ճյուղը

Խորհրդային տարիներին զբոսաշրջությունը Հայաստանում սկսեց զարգանալ 1930-ական թվականներից: Դրանից 24 տարի անց Սովետական Հայաստանն ընդգրկեց նաեւ Համամիութենական տուրիստական երթուղիներում: 60-ական թվականներին  էքսկուրսիաների բյուրոներ բացվեցին Երեւանում, Լենինականում, Կիրովականում: Ինչպես Խորհրդային Միության մյուս հանրապետություններում, Հայաստանում եւս զբոսաշրջությունը զարգանում էր միայն կուսակցական պլանավորմամբ:  Յուրաքանչյուր տարի պետական ապահովության ընդհանուր ֆոնդից 1 մլրդ ռուբլի էր հատ­կացվում արտոնյալ շրջագայությունների, հանգստի, առողջարանային բուժման նպատակով: 1988թ-ից Հայաստանի զբոսաշրջության ոլորտն սկսեց անկում ապրել մի շարք պատճառներով:
Միջազգային զբոսաշրջիկների թիվը կրկին կայուն աճ արձանագրեց 2001թ-ից: 2003թ․ ընդունվեց «Զբոսաշրջության եւ զբոսաշրջային գործունեության մասին օրենքը», որով էլ զբոսաշրջությունը ճանաչվեց երկրի տնտեսության գերակա ճյուղերից մեկը:
Տուրիզմը մի տեսակ է, որը միավորում է ճանապարհորդության այն տեսակները, որոնք կապված են ակտիվ հանգստի հետ և, որոնց նպատակն է ստանալ նոր տպավորություններ և բարելավել ֆիզիկականը։

  1. Ի՞նչ դեր ունի տվյալ ճյուղը ՀՀ-ի համար

Մինչև մեր երկրի խորհրդայնացումը Հայաստանում գործել են մի շարք սննդարդյունաբերական գործարաններ, որոնք հիմնականում մասնագիտացված են եղել գինու, կոնյակի, պանրի արտադրության մեջ: ԽՍՀՄ տարիներից սկսած այս ճյուղը սրընթաց զարգացում է ապրել կառուցվել են բազմաթիվ ձեռնարկություններ: Ընդլայնվել է արտադրանքի սպեկտորը՝ տարբեր տեսակի պահածոների (մսային, մրգաբանջարեղենային), շաքարի, ծխախոտի, հրուշակեղենի այդ թվում շոկոլադի է այլն: Սննդի արդյունաբերության արտադրանքն իր ծավալներով մինչև մեր երկրի անկախացումը տատանվել է 15-20% սահմաններում համախառն արդյունաբերական արտադրանքում: Քանի որ անկախացումից հետո շատ այլ արդյունաբերական ձեռնարկություններ (մեքենաշինական, քիմիական, թեթև արդյունաբերական) փակվել են, կամ մեծամասամբ կրճատել են արտադրանքի ծավալները, իսկ համեմատաբար սննդի արդյունաբերությունը շարունակել է գործել՝ դեռ ավելին կառուցվել մի շարք այլ սննդարդյունաբերության օբյեկտներ նրա արտադրանքի տեսակարար կշիռը արդյունաբերության մեջ աճել է կազմելով մինչև 40%: Սննդի արդյունաբերության դերը բավականին մեծ է մեր երկրի համար: Նախ և առաջ ապահովվել ՀՀ բնակչությանը սննդով և փոքրացնել կախումը այլ երկրներից ներկրվող սննդային արտադրանքից: Լինելով պատերազմող երկիր շատ կարևոր է ունենալ սննդային արտադրանքի ինքնաբավություն դա նույնիսկ ազգային անվտանգության խնդիր է: Կարելի նշել նաև, որ սննդի արտադրության դերն այնքանով է մեծ, որ այդ  տասնյակ ու 100-որ ձեռնարկությունները ապահովում են բազմաթիվ աշխատատեղեր:

  1. Ի՞նչ կապ ունի տվյալ ճյուղը տնտեսության այլ ճյուղերի հետ

Զբոսաշրջության կարևորելը  տնտեսական մեծ շահ բերելուց և աղքատության դեմ պայքարելուց բացի , համատեղում է մարդկանց հանգիստն ու աշխատանքը : Համաշխարհային տուրիստական կազմակերպության առաջարկով` Սեպտեմբերի 27-ը Զբոսաշրջության համաշխարհային օր է հռչակվել:

  1. Ինչպե՞ս եք պատկերացնում տվյալ ճյուղի զարգացման հեռանկարը
Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Հայաստան և Ալբանիա․․․

Ես ընտրել եմ այս երկիրը քանի, որ նա նրա քանակներով շատ նման է Հայաստանին։Կարելի է ասել, որ Հայաստանը ավելի մեծ է քան Ալբանիան։

Քարտեզ ՝ Հայաստան

Ալբանիա՝

Ընդհանուր բնակչություն․

Հայաստան ՝

screenshot_20200209-221350_chrome-e1581272857732

Ալբանիա ՝

screenshot_20200209-221335_chrome-e1581272788303

Ըստ տարիների (սկսած 1955-ից)՝

Հայաստան՝

Screenshot_20200209-221429_Chrome

Ալբանիա՝

Screenshot_20200209-221452_Chrome

Ըստ սեռերի և սեռական բուրգ՝

Հայաստան՝

Screenshot_20200209-221538_Chrome

Screenshot_20200209-221540_Chrome

Ալբանիա՝

Screenshot_20200209-221547_Chrome

Screenshot_20200209-221552_Chrome

Տարիքային բաժանումներ՝

Հայաստան՝

Screenshot_20200209-221611_Chrome

Ալբանիա՝

Screenshot_20200209-221621_Chrome

Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Աշխարհագրություն․․․

Անապատակիսանապատային

 

20191209_132204.jpg

Դեղին գույնով նշվածը դա անապատակիսանապատային մասն է։

Տարածված է Արարատյան և Վայքի ներքևում: Ձմեռը ցուրտ է,իսկ ամառանը շոգ և չորային: Հաճախակի հանդիպող  բուսատեսակներ են օինակ՝ ծառանման օշինդրը, հազարատերևուկը և այլն:

Օշինդր․․․

download

Այս գոտում կենդանիներից տարածված է

Ճագարամուկը

download (1)

Դաշտամուկը

download (2)

Տափաստանային կատու

download (3).jpg

Ոզնի

Vozni-3-768x512

Տարածված են թունավոր օձերը, որոնցից հայտնի են գյուրզան, թունավոր մորմերնու կարիճները: Լեռնային չոր բուսականության գոտում բնորոշ են բեզուարյան այծը, ընձառյուծը և այլն: Նրանք երեքն էլ գրանցված են Կարմիր գրքում:

Գյուրզա

download (4)

Շագանակագույն վտարանդի սարդ

6.jpg

Կարմրամեջք սարդ

7.jpg

Մկնասարդ

Թռչնակեր սարդ

Սարդերի այլ տեսակներ

Բեզոարյան այծ

download (8).jpg

Ընձառյուծ

download (7).jpg

Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Աշխարհագրություն․․․

 

  • ՀՀ օգտակար հանածոների քարտեզ-նշել հետևյալ օգտակար հանածոների հանքավայրերը. ոսկի, պղինձ, մոլիբդեն, երկաթ, տուֆ, հանքային ջրեր:

25371143_759673617573924_1285926064_o.png

ոսկու հանքեր-՝ Սոթքում, Մեղրածորում և Լուսաջուրում

փղնձի հանքեր- Կապանում,  Ագարակում և Ալավերդիում

Երկաթի հանքեր —Նոյեմբերյանում, Աբովյանում,Սյունիքում

Տուֆի հանքեր —  Արթիկում, Գյումրիում,Վաղարշապատ

Մարմարի հանքեր- հրազդանում,Արարատում, Իջևանում և  Աղվերանում

  • ՀՀ գետային ցանցի քարտեզ-նշել հետևյալ գետերի անունը, երկարությունը, ակունքն ու գետաբերանը-Ախուրյան, Քասախ, Հրազդան Արփա, Որորտան, Ողջի, Փամբակ, Ձորագետ, Դեբեդ, Աղստև:

Ախուրյան

Ախուրյանը սկիզբ է առնում Արփի լճից: Ախուրյանը ջրառատությամբ հանրապետության երրորդ գետն է: Ախուրյաանը թափվում է Արաքս գետի մեջ: Ախուրյանի երկարությունը 186 կիլոմետր:

Հրազդան

Հրազդանը ունի 141կմ երկարություն: Սկիզմբ է առնում Սևանա լճից: Թափվում է Արաքս գետը:

Աղստև

Աղստևը սկիզմբ  է առնում Փամբակի լեռներից: Գետի երկարությունը 133կմ է: Թափվում է Կուր գետ:

Արփա

Արփան սկիզբ է առնում Զանգեզուրի և Վարդենիսի հորդաբուխ աղբյուրներից: Երկարությունը 126կմ է: Թափվում է Արաքսի մեջ:

Դեբեդ

Դեբեդը կազմվում է երկու գետակներից Փամբակից և Ձորագետից: Դեբեդը թափվում է Խրամի մեջ և ունի 152 կմ: Դեբեդը ՀՀ տարածքի ամենաջրառատ լեռնային գետն է:

Քասախ

Քասախի երկարությունը 89կմ է: Նա կազմված է Արագածից և Փամբակի լեռնալանջերից սկիզբ առնող երկու գետակներից: Քասախը թափվում է Սևջուր:

  • Նշել ՀՀ լանդշաֆտները- առանձնացնելով տվյալ լանդշաֆտին բնորոշ բուսական ու կենդականական աշխարհը, կլիմայական պայմանները, հողերը, տարածման բարձրությունները։

брррррррр

Դեղին գույնով նշված է լեռնատափաստանային գոտին։

Կարմիրով նշված է կիսաանապատային գոտին։

Մանուշակագույնով նշված է չոր լեռնատափաստանային գոտին։

Նարնջագույնով նշված է կիսաանապատային գոտին։

Սևով նշված է ալպյան և մերձալպյան գոտիները։

 

Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Աշխարհագրություն․․․

Դասի հղումը

Քարտեզներ

Թվային քարտեզ

  1. Ուրվագծային կամ թվային քարտեզի վրա նշել ՀՀ հարևան երկրներն ու նրանց հետ ունեցած ՀՀ սահմանների երկարությունը:
    ishkhanyan009-map

Դեղինող նշված է Թուրքիան և նրա սահմանը Հայսատանիի հետ, որը մոտավորապես 169կմ է։
Կանաչը Վրաստանն է, նրա սահմանը Հայաստանի հետ մոտավորապես 117կմ է։
Մանուշակագույնը Իրան է, Հայաստանի հետ նրա սահմանը 181կմ է։
Վարդագույնը Ադրբեջանն է, նրա սահմանի երկարությունը Հայաստանի հետ 278կմ է։

  • Թվային քարտեզի վրա նշել ՀՀ տարածքի հեռավորությունը (ուղիղ գծով) Սև ծովից, Միջերկրական ծովից, Կասպից ծովից և Պարսից ծոցից:
    ishkhanyan009-map-2
    Կանաչը Միջերկրական ծովն է, որի հեռավորությունը 3266կմ է։
    Դեղինը Կասպից ծովն է, որի հեռավորությունը 475կմ է։
    Կարմիրը Սևն ծովն է, որի հեռավորությունը 726կմ է։
  • Նշեք 5 երկիր, որոնց աշխարհագրական դիրքը նման է ՀՀ աշխարհագրական դիրքին:
    Շվեցարիա, Չեխիա, Սերբիա, Ուկանդա, Պարագվայ, Ավստրիա, Բելառուս, Մոլդովա։
Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Աշխարհագրություն․․․

Հարցեր և առաջադրանքներ ՝․
1. Ֆիզիկական քարտեզի վրա ցո՛ւյց տվեք Հայկական լեռնաշխարհը և
նկարագրե՛ք նրա սահմանները:

3. Ո՞րն է «աշխարհագրական դիրք» հասկացության բովանդակությունը:

Հայկական լեռնաշխարհի աշխարհագրական դիրքը քարտեզի վրա արտահայտում է տարածքի եզրակետերի կամ կենտրոնական  գտնվող երկրաչափական կենտրոնի աշխարհագրական կորդինանտները:
4. Ո՞րն է պետության քաղաքաաշխարհագրական դիրքի և տնտեսաաշխարհագրական
դիրքի կարևոր թյ նը: Ինչպե՞ս կարող են դրանք լինել
նպաստավոր և ոչ նպաստավոր:

Տնտեսաաշխարհագրական դիրքը կարևոր է։ Այն բնութագրող օբյեկտները՝ երկաթուղիները, ավտոխճուղիները, նավահանգիստները, նավթամուղներն ու գազամուղները, էլեկտրահաղորդման գծերը և այն այդպիսի բաները այն ժամանակ օգնել են հայաստանի տնտեսաաշխարհագրական դիրքը ավելի լավը դարձնել։ Եվ մինչև հիմա էլ դա զարգացնում է մեր տնտեսաաշխարհագրական դիրքը։

5. Որո՞նք են Հայաստանի քաղաքաաշխարհագրական և տնտեսաաշխարհագրական
դիրքի փոփոխման պատճառները:

Պատճառները իհարկե տարբեր են։ Բայց աշխարհագրական դիքը հիմնական պատճառներից է կազմված:

Posted in Աշխարհագրություն. Տնային աշխատանք, Uncategorized

Աշխարհագրություն․․․

Դասի հղումը 

  1. Քարտեզի վրա նշել Կենտրոնական Ասիայի երկրները ու դրնաց ափերը ողողող ջրային ավազանները:

  1. Որոնք են Կենտրոնկան Ասիայի երկրների զարգացման նախադրյալները:

Կենտրոնական Ասիայի մակերևույթը բազմազան է, իսկ ընդերքը հարուստ օգտակար հանածոներով և թանկարժեք քարերով։ Արևմտյան և հյուսիսային մասերում հարթավայրերն են, իսկ հարավային մասում ձգվում են բարձր լեռները։ Հարավային մասում է գտնվում նաև տարածաշրջանի ամենաբարձր գագաթը՝ Ղազախստանի տարածքում։ Կենտրոնական Ասիան հարուստ է նաև հանքային ռեսուրսներով։ Ղազախստանի և Թուրքմենստանի տարածքում կան բնական գազի և նավթի հարուստ պաշարներ։ Ուզբեկստանում է գտնվում աշխարհի ոսկու և արծաթի պաշարների 1/10 մասը։ Ոսկու պաշարներով Ուզբեկստանը գտնվում է 3-րդ տեղում։ Ղազախստանի տարածքը հարուստ է բազմապիսի մետաղներով։ Կան նաև ֆոսֆորի, ցինկի և կապարի պաշարներ։